امروزه بهرهمندی از فناوریهای کمکباروری (ART)، از جمله استفاده از رحم اجارهای یا مادر جایگزین، تبدیل به یکی از رایجترین و موفقترین روشهای درمان ناباروری شده است.
محبوبیت این روش البته دلایل بسیاری دارد که یکی از مهمترین آنها، نرخ بالای موفقیت آن در مقایسه با دیگر روشهای درمان ناباروری است. این موضوع باعث میشود زوجهای نیازمند درمان، علیرغم برخی هزینهها و چالشهای حقوقی و درمانی، به آن روی بیاورند.
اما آیا واقعاً باروری با استفاده از رحم اجارهای، بر طبق دادههای قابل استناد، نرخ موفقیت بالایی دارد؟ دلیل آن چیست؟ چه فاکتورهایی میتواند میزان موفقیت آن را حتی به بیش از چیزی که هست افزایش دهد؟ در این مقاله به این موضوعات خواهیم پرداخت.
واقعیت این است که با توجه به اینکه درمان ناباروری با استفاده از رحم جایگزین در سرتاسر جهان با رویکردهای متفاوتی مواجه است، چه به لحاظ قانونی و چه اجرایی، و از سوی دیگر اصول کلی و جهانشمولی برای نظارت بر آن وجود ندارد، نمیتوان دادههای موجود مرتبط با آن را صددرصد تأیید کرد.
با این حال، کشورهایی نیز وجود دارند که دادههای قابل اتکایی را در این زمینه منتشر کردهاند. برای مثال، در آمریکا نرخ موفقیت استفاده از رحم اجارهای تقریباً 75% است.
در شرایطی که مادر جایگزین بتواند باردار شود، میزان موفقیت به 95% نیز افزایش خواهد یافت. در واقع، این روش بسیار موفقیتآمیزتر از زمانی است که در زوج نیازمند درمان، IVF، ICSI یا IUI روی خود مادر حقیقی صورت میگیرد.
زیرا مادرهای جایگزین معمولاً افرادی هستند که پس از آزمایشها و بررسیهای پزشکی متعدد انتخاب شدهاند؛ بنابراین وضعیت عمومی بهمراتب بهتری دارند و از سوی دیگر، قبلاً تجربه موفق باروری و فرزندآوری داشتهاند.
با این حال، مواردی نیز وجود دارد که زوج نیازمند درمان ممکن است مجبور شوند بیش از یک مرتبه برای باروری با استفاده از رحم اجارهای تلاش کنند یا در تلاشهای خود به نتیجه دلخواه نرسند. بنابراین عواملی نیز وجود دارد که میتواند بر میزان موفقیت این روش تأثیرگذار باشد. در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
عوامل مؤثر بر موفقیت باروری به روش رحم اجارهای
اسپرم سالم
بالاترین آمار موفقیتآمیز باروری با استفاده از رحم اجارهای زمانی به دست میآید که اهداکننده اسپرم، چه از خود زوج نیازمند درمان باشد و چه یک فرد غریبه، آزمایشهای متعددی را پشت سر گذاشته، جوان باشد و در سوابق پزشکی خانوادگی او بیماری خاصی، از جمله سرطان، وجود نداشته باشد.
تخمک سالم
سن شخص اهداکننده تخمک از سن مادر جایگزین بهمراتب مهمتر است؛ زیرا جنین قرار نیست ارتباط ژنتیکی خاصی با مادر جایگزین داشته باشد. سن ایدهآل برای اهداکننده تخمک بین 21 تا 29 سال است. در مواردی که زوج نیازمند درمان این شرایط را نداشته باشند، بهتر است از تخمک اهدایی استفاده شود تا نرخ موفقیت افزایش یابد.
مادر جایگزین
سن مادر جایگزین نیز عاملی مهم در موفقیت این روش است. معمولاً بازه سنی 21 تا 37 سال توصیه شده است. همچنین بهتر است مادر جایگزین سابقه به دنیا آوردن یک نوزاد سالم را داشته باشد.
در این روش معمولاً آژانسهای تسهیلگر درمان ناباروری به روش رحم اجارهای، دقت مضاعفی در انتخاب یک مادر جایگزین مناسب به خرج میدهند. بنابراین پیدا کردن یک آژانس تسهیلگر مناسب (لینک شود به مقاله مربوطه) میتواند به آسانتر شدن فرایند کمک کند.
جنین
بهتر است آزمایشهای ژنتیکی خاصی روی جنین صورت بگیرد تا موارد کروموزومی که میتواند منجر به عدم موفقیت در لانهگزینی جنین یا سقط جنین شود، شناسایی شوند.
وزن متعادل
بهتر است هم اهداکننده تخمک و هم مادر جایگزین وزن متعادلی داشته باشند. هم چاقی (Obese) و هم لاغری بیش از حد (Underweight) میتواند فرایندهای معاینه و بهتبع آن، نتیجه نهایی را تحت تأثیر قرار دهد.
انتخاب یک کلینیک یا آژانس تسهیلگر درمان ناباروری حرفهای و باتجربه
در انتخاب پزشک معالج، در کنار سابقه درخشان، راحتی زوج نیازمند درمان و مادر جایگزین با آن شخص نیز اهمیت بسیاری دارد. باروری به این روش مسیری طولانی و همراه با چالشهای احتمالی فراوان خواهد بود و بسیار مهم است که یک تیم حرفهای و متخصص در کنار شما باشد.
ویتامینها
به گفته محققان، کمبود برخی ویتامینها، از جمله ویتامین D، میتواند نتیجه IVF را تحت تأثیر قرار دهد. در این رابطه، مشورت با پزشک معالج و دریافت مکملهای مناسب میتواند راهگشا باشد.
ترک سیگار
بسیار مهم است که هم مادر جایگزین و هم زوج نیازمند درمان که قرار است اهداکننده اسپرم و تخمک باشند، در مدت درمان سیگار نکشند. مصرف سیگار و اعتیاد میتواند نرخ موفقیت را بهشدت کاهش دهد.
در پایان، صبوری و دوری از استرس میتواند به زوج نیازمند درمان و مادر جایگزین در رسیدن به نتیجه ایدهآل کمک بسیاری کند. واقعیت این است که باروری به روش استفاده از رحم اجارهای، مسیری طولانی است که اگر تحت نظارت یک تیم درمانی حرفهای طی شود، میتواند بهترین نتیجه را برای زوج نیازمند درمان به همراه داشته باشد؛ نتیجهای که چیزی نیست جز داشتن فرزندی از آن خود.
ارزانترین مقاصد برای درمان ناباروری به روش رحم اجارهای
بنابراین، اگر شما نیز به فکر استفاده از این روش هستید، شاید بد نباشد پیش از هرگونه اقدامی با اشخاص آگاه در این زمینه مشورت کنید و راهنمایی بگیرید. پزشکان مشاور شرکت طب مد توریسم (TebMedTourism Co.) آماده پاسخگویی رایگان به سؤالات شما در هر ساعت از شبانهروز هستند.
برای کسب اطلاعات کاملتر، مقاله «همهچیز درباره رحم اجارهای (رحم جایگزین) در ایران» را مطالعه فرمایید.





